Evo ko sve prima penziju veću od 2.000 evra: Pravo na nju stekli su po posebnim propisima
Hrvatska je zemlja dubokih socijalnih kontrasta, a nigde to nije tako vidljivo kao u penzijskom sistemu. Dok se stotine hiljada penzionera svakodnevno bori za preživljavanje, suočeni s penzijama koje jedva pokrivaju osnovne životne troškove, na drugoj strani spektra nalazi se uska elita čije penzije dostižu astronomske iznose.
Veliki jaz od najniže do najviše penzije
Prema službenim podacima, više od 227.000 hrvatskih građana prima penziju koja ne prelazi 308 evra, što ih stavlja na ivicu siromaštva. Situaciju dodatno otežava činjenica da su cene hrane u Hrvatskoj gotovo na nivou proseka Evropske unije, dok su penzije otprilike tri puta niže. U takvim okolnostima, priča o penzijama koje premašuju nekoliko hiljada evra zvuči gotovo nestvarno, ali je ona itekako stvarna za odabrane kategorije korisnika koji svoja prava ostvaruju po posebnim propisima, daleko od ograničenja koja važe za obične građane.
Bivši državni funkcioneri na vrhu lestvice
Na samom vrhu penzijske lestvice nalaze se bivši najviši državni funkcioneri. Prema podacima Hrvatskog zavoda za penzijsko osiguranje, najviše prosečne penzije isplaćuju se poslanicima u Hrvatskom saboru, članovima Vlade i sudijama Ustavnog suda, s prosekom koji dostiže vrtoglavih 2.394 evra. Slede ih članovi Hrvatske akademije znanosti i umetnosti s prosečnih 1.882 evra.
Unutar sistema povlašćenih penzija značajnu grupu čine hrvatski branitelji i aktivna vojna lica. Prosečna penzija za branitelje koji su pravo ostvarili prema posebnom zakonu iznosi oko 1.246 evra, dok je za aktivna vojna lica i policijske službenike taj prosek oko 836 evra. Međutim, i unutar ove kategorije postoje ogromne razlike.
Ključ problema leži u postojanju dva paralelna sistema. Dok je za veliku većinu građana iznos penzije ograničen Zakonom o najvišoj penziji, za odabrane grupe važe posebni propisi koji ta ograničenja zaobilaze. Prema opštim propisima, najviša penzija, koju prima oko 1.700 korisnika, u proseku iznosi oko 1.800 evra, što je i dalje osetno manje od iznosa koje primaju bivši saborski poslanici ili predsednici. Dok se penzijski sistem, zasnovan na međugeneracijskoj solidarnosti, suočava s demografskim slomom i sve manjim brojem radnika po penzioneru, ogromne razlike u penzijama otvaraju duboko pitanje pravednosti i dugoročne održivosti. Jaz između onih koji su ceo život pošteno radili za skromnu penziju i onih koji po posebnim propisima uživaju povlastice ostaje jedan od najvećih socijalnih izazova za Hrvatsku.
Kurir Biznis/Poslovni.hr