Elektronski otpad zatrpava Evropu: Svaki stanovnik EU odbacio 12,3 kilograma starih uređaja
Dodajte Kurir Biznis u vaš Google izborU Evropskoj uniji tokom 2024. godine prikupljeno je 12,3 kilograma elektronskog otpada po stanovniku, dok je na tržište plasirano čak 32,4 kilograma novih uređaja po osobi.
Razlika ukazuje na rastuću količinu elektronske opreme koja ostaje u upotrebi, čeka odlaganje ili završava van sistema za kontrolu otpada.
- Evropska unija suočava se sa sve većom količinom električne i elektronske opreme, dok prikupljanje otpada iz ove kategorije ne prati isti tempo. Tokom 2024. godine u EU je prikupljeno prosečno 12,3 kilograma elektronskog otpada po stanovniku, dok je u istom periodu na tržište plasirano 32,4 kilograma nove električne i elektronske opreme po osobi - objavio je Eurostat.
U elektronski otpad, poznat i kao e-otpad, spadaju odbačeni električni i elektronski uređaji, uključujući kućne aparate, pametne telefone i računare. Velika razlika između količine novih uređaja na tržištu i prikupljenog otpada ukazuje na to da se deo opreme i dalje koristi, čuva u domaćinstvima i čeka odlaganje ili završava u neformalnim tokovima obrade otpada, koji nisu pod odgovarajućom kontrolom.
Količina elektronske opreme na tržištu porasla za 79 odsto
Podaci pokazuju da je između 2015. i 2024. godine količina električne i elektronske opreme plasirane na tržište EU porasla za 79 odsto. Dok je 2015. godine na svakog stanovnika dolazilo prosečno 18,1 kilogram novih uređaja, taj iznos je 2024. dostigao 32,4 kilograma.
Najveći doprinos rastu imala je kategorija velikih uređaja, među kojima su veš-mašine, mašine za pranje sudova i fotonaponski paneli.
Ipak, između 2022. i 2024. godine količina električne i elektronske opreme plasirane na tržište po stanovniku ostala je gotovo nepromenjena.
Za razliku od prodaje novih uređaja, prikupljanje elektronskog otpada raslo je znatno sporije. Količina prikupljenog otpada povećana je sa 7,3 kilograma po stanovniku 2015. godine na 12,3 kilograma u 2024. U poređenju sa 2023. godinom, zabeležen je rast od 0,7 kilograma po stanovniku.
Koje zemlje EU prikupljaju najviše elektronskog otpada?
Razlike među evropskim državama su velike. Prema podacima za 2024. godinu, najviše elektronskog otpada po stanovniku prikupile su Bugarska, Češka i Francuska.
Na drugom kraju liste nalaze se Kipar, Portugal i Malta, sa znatno manjim količinama prikupljenog otpada.
Pregled zemalja sa najvećim i najmanjim količinama prikupljenog elektronskog otpada:
- Bugarska: 18,9 kilograma po stanovniku
- Češka: 17,8 kilograma
- Francuska: 17,7 kilograma
- Kipar: 4,7 kilograma
- Portugal: 6,0 kilograma
- Malta: 6,4 kilograma
Podaci pokazuju da se količine prikupljenog elektronskog otpada značajno razlikuju među članicama EU, što ukazuje na različite obrasce potrošnje i prikupljanja ove vrste otpada.
Austrija, Nemačka i Danska prednjače po količini novih uređaja
Kada je reč o količini električne i elektronske opreme plasirane na tržište, najveće vrednosti zabeležene su u Austriji, Nemačkoj i Danskoj.
Austrija je 2024. godine imala 38,2 kilograma nove opreme po stanovniku, Nemačka 38,0 kilograma, a Danska 37,0 kilograma.
Najmanju količinu opreme na tržište je plasirao Kipar, sa 15,4 kilograma po stanovniku. Niske vrednosti zabeležene su i u Slovačkoj, sa 17,5 kilograma, i Grčkoj, sa 18,0 kilograma.
U Nemačkoj se na tržište plasira više od tri puta više opreme nego što se prikupi kao otpad.
U svim zemljama za koje su dostupni podaci, masa električne i elektronske opreme plasirane na tržište tokom 2024. godine bila je veća od mase prikupljenog elektronskog otpada.
Najmanja razlika po stanovniku zabeležena je u Slovačkoj, gde je iznosila 6,4 kilograma.
Nasuprot tome, u Španiji je na tržište plasirano 36,0 kilograma električne i elektronske opreme po stanovniku, dok je prikupljeno samo 9,3 kilograma elektronskog otpada.
Slična situacija zabeležena je i u Nemačkoj, gde je na tržište plasirano 38,0 kilograma opreme po stanovniku, a prikupljeno 11,0 kilograma otpada. U obe zemlje količina nove opreme bila je više nego tri puta veća od količine prikupljenog elektronskog otpada.
Ovi podaci ukazuju na izazov sa kojim se suočava Evropska unija: količina elektronske opreme na tržištu raste mnogo brže od količine otpada koja se prikuplja. Zbog toga je važno unaprediti sisteme prikupljanja i pravilnog odlaganja starih uređaja, kako bi se smanjio gubitak materijala koji se mogu ponovo upotrebiti ili reciklirati.
Kurir Biznis