HPV infekcija i trudnoća: Ginekolog otkriva šta bi svaka žena trebalo da zna
Infekcija humanim papiloma virusom (HPV) jedna je od najčešćih virusnih infekcija polnog sistema, a istovremeno i tema koja izaziva brojna pitanja, naročito kod žena koje planiraju trudnoću ili su već trudne. Buduće majke često strahuju da prisustvo HPV-a može ugroziti tok trudnoće, razvoj ploda ili sam porođaj. Kako bismo razjasnili najčešće nedoumice, razgovarali smo sa prim. dr Aleksandrom Kostić, ginekologom-endokrinologom.
Kako se prenosi genitalni HPV?
HPV se najčešće prenosi seksualnim putem, ali važno je naglasiti da nije neophodan sam seksualni odnos da bi došlo do infekcije. Virus se može preneti i direktnim kontaktom kože sa kožom, posebno u genitalnoj regiji, što objašnjava njegovu veliku rasprostranjenost u populaciji.
Zbog toga HPV infekcija može biti prisutna i kod osoba koje nemaju česte ili rizične seksualne odnose, a često protiče bez ikakvih simptoma.
Da li HPV utiče na tok trudnoće?
Prema rečima prim. dr Aleksandre Kostić, prisustvo HPV infekcije u većini slučajeva ne utiče negativno na trudnoću.
– Tipovi HPV-a koji su povezani sa razvojem raka grlića materice veoma su česti u opštoj populaciji, ali dosadašnja istraživanja nisu pokazala da oni direktno ugrožavaju tok trudnoće ili razvoj bebe. Žene koje imaju HPV mogu i treba da nastave sa uobičajenim praćenjem trudnoće, uz redovne ginekološke kontrole – objašnjava dr Kostić.
U najvećem broju slučajeva nema potrebe za dodatnim intervencijama tokom trudnoće, osim standardnog nadzora koji je deo prenatalne zaštite.
Mere prevencije: koliko nas kondomi zaista štite?
Iako se kondomi preporučuju kao zaštita od većine polno prenosivih infekcija, njihova efikasnost kada je u pitanju HPV je ograničena.
– Kondomi značajno smanjuju rizik od mnogih infekcija, ali ne pružaju potpunu zaštitu od HPV-a, jer se virus može nalaziti i na delovima kože koji nisu prekriveni kondomom – ističe doktorka.
Zbog toga se kao najefikasnija preventivna mera danas smatra vakcinacija protiv HPV-a, koja štiti od najčešćih i najopasnijih tipova virusa.
Vakcinacija protiv HPV-a u Srbiji
Vakcina protiv HPV-a dostupna je u Srbiji od juna 2022. godine i finansira se iz sredstava obaveznog zdravstvenog osiguranja za devojčice i dečake uzrasta od 9 do 19 godina.
Posebna pažnja posvećena je deci sedmog razreda osnovne škole, jer se u tom periodu obavljaju sistematski pregledi, tokom kojih je moguće primiti i vakcinu protiv HPV-a, uz saglasnost roditelja. Stručnjaci naglašavaju da je vakcinacija najdelotvornija kada se sprovede pre stupanja u seksualne odnose.
Da li se genitalni HPV može lečiti?
Kada je reč o terapiji, važno je napraviti razliku između različitih tipova HPV-a.
– Lekovi i lokalni tretmani koji se koriste za uklanjanje genitalnih bradavica deluju samo na određene tipove virusa, ali ne eliminišu one koji su povezani sa razvojem raka grlića materice – pojašnjava dr Kostić.
Dobra vest je da organizam u većini slučajeva sam eliminiše HPV infekciju, bez ikakvih posledica po zdravlje. Kod velikog broja žena virus nestane u periodu od 6 do 24 meseca, bez potrebe za agresivnim lečenjem, uz redovne ginekološke kontrole i Papa testove.
Zaključak
HPV infekcija je česta, ali u najvećem broju slučajeva prolazna i bez ozbiljnih posledica. Kada je u pitanju trudnoća, savremena medicinska saznanja pokazuju da HPV uglavnom ne predstavlja prepreku za uredan tok trudnoće i porođaj. Prevencija, redovni pregledi i pravovremena vakcinacija ostaju ključni koraci u očuvanju reproduktivnog zdravlja.
